wikipedia.org

6 grudnia obchodzimy Mikołajki, obdarowujemy dzieci oraz siebie nawzajem drobnymi upominkami i cieszymy się widząc zaskoczone twarze naszych bliskich. Ale skąd wziął się ten zwyczaj i od czego pochodzi jego nazwa? 

wikipedia.org
wikipedia.org

 Mikołajki, czyli dzień świętego Mikołaja został ustanowiony na cześć biskupa Miry. Mikołajki obchodzimy w rocznicę jego śmierci. Biskup nie miał czerwonego stroju i czapki. Nie latał saniami zaprzęgniętymi w renifery. W ikonografii przedstawiany jest w infule na głowie i z pastorałem w ręku. Był natomiast szczerym i dobrym człowiekiem. Mikołaj urodził się w Patarze, na terenie obecnej Turcji. Od najmłodszych lat był bardzo pobożny i chętnie pomagał ubogim. Ułatwiał mu to fakt, że jego rodzice byli zamożnymi ludźmi. Po ich śmierci odziedziczył spory majątek, którym dzielił się z biednymi. Jedna z legend głosi, że biskup pewnego dnia dowiedział się, że jeden z mieszkańców Patary popadł w straszną nędzę. Miał trzy córki, które z powodu braku pieniędzy nie mogłyby wyjść za mąż. Z tego powodu nocą Mikołaj wrzucił przez komin trzy sakiewki z pieniędzmi, które wpadły do pończoch i trzewiczków suszących się przy kominku. Ten gest uratował ich przyszłość. Stąd wziął się zwyczaj wystawiania przy kominkach bucików i skarpet na prezenty. Tam, gdzie kominków nie ma, Mikołaj w nocy, z piątego na szóstego grudnia, po cichu wsuwa upominki pod poduszkę śpiącego dziecka.

 Mikołaj przychodzi do nas również w Wigilię Bożego Narodzenia. Na terenie naszego kraju istnieją jednak regiony, gdzie prezentami w ten dzień obdarowuje Gwiazdor. Postać ta z roku na rok jest wypierana przez coraz bardziej popularnego Mikołaja.

Nazwa Gwiazdor pochodzi od gwiazdy noszonej przez kolędników. Była to postać ubrana w baranicę i futrzaną czapę, z twarzą ukrytą pod maską lub zamazaną sadzą. Gwiazdor nosił ze sobą wór z prezentami i rózgę. Odpytywał dzieci z pacierza czy kolęd. Grzeczne dzieci nagradzał prezentami, natomiast łobuzów bił rózgą. Obecnie postać Gwiazdora upodobniła się do św. Mikołaja, zaś z dawnych atrybutów pozostały mu jedynie rózga i wór z prezentami.

Nazwy Gwiazdor używa się szczególnie na Kaszubach, na terenie Wielkopolski, Kujaw i Kociewia, a konkretnie tych ich części, które były pod zaborem pruskim. Tymczasem reszta Polski używa określenia św. Mikołaj. Obecnie na skutek migracji oraz wpływu mass-mediów i działalności centrów handlowych, część mieszkańców tych regionów porzuciła tradycję Gwiazdora na rzecz popularnego św. Mikołaja.

Św. Mikołaj ma nie lada gratkę z wyborem odpowiedniego prezentu. Bo tak naprawdę nie liczy się jego wielkość, ale to, by był trafiony i podarowany od serca. Teraz więc pozostaje nam cierpliwie czekać na przybycie Mikołaja mając nadzieję, że byliśmy dostatecznie grzeczni by nie dostać…rózgi.

5 KOMENTARZE

  1. Świecki Gwiazdor jest znany w całej Polsce bo w czasach komunizmu był promowany żeby wyprzeć katolickiego św. Mikołaja . Na szczęście tylko w podanej Wielkopolsce ten twór przetrwał. Mam 40 lat i pochodze ze śląska i pamiętam jak zabraniało mi w szkole mówić o św. Mikołaju a kazali mówić Gwiazdor, dlatego śmieszy mnie chwalenie się tą wielkopolską tradycją.

  2. ŚWIĘTY MIKOŁAJU
    bym kciała wte święta dostać smartwona bo jesz cze nie mam telefonu.

    odpisz drogi mikołaju

    roksana olszewska

  3. a mnie śmieszy że nikt nie potrafi wytłumaczyć jak to jest że św mikołaj 6 grudnia przynosi słodycze i upominki a w wigilie prezenty. Skoro to ta sama osoba dlaczego od razu nie pierdolnie całej puli za jednym razem ? Już odpowiadam – ponieważ to nie jest ta sama osoba! 6 grudnia przychodzi św mikołaj a 24 grudnia GWIAZDOR !!!!!! :-) (tak jestem z Poznania :P)

  4. W Boze Narodzenie to Dzieciatko przynosilo mi prezenty, cieszylam sie najbardziej z narodzin Jezusa. Mialam mala szopke i ukladalam tam baranki a male dzieciatko owijalam w chusteczki. Nie lubilam tylko koledy „Jezus malusienki”, bo jest smutna. Majac kilka lat spakowalam do torby swoje rzeczy i szlam do kosciola, zeby Mu nie bylo juz zimno, ale nie dotarlam na miejsce, bo rodzice mnie zatrzymali.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.