1. Wojna Światowa. Dzień Zwycięstwa Pokoju

21 listopada 2014r. | Drukuj

11 listopada uroczyście obchodziliśmy 96 rocznice odzyskania przez Polskę niepodległości. Jest to dla nas Polaków jedna z najważniejszych rocznic, stąd niejako w jej cieniu znalazła się przypadająca w tym dniu także 96 rocznica zakończenia 1. Wojny światowej.

Zygmunt Flis Słupsk- Przynoszę Ziemię

Zygmunt Flis Słupsk- Przynoszę Ziemię

W tym dniu nie mieliśmy czasu na pogłębioną refleksje o jej okrucieństwie i skutkach o tym, że podczas jej trwania na jej frontach m.in. stanęli naprzeciwko siebie Polacy wcieleni do walczących naprzeciwko siebie armii naszych zaborców: Rosji Niemiec i Austrii.

Paradoksalnie to ona jej przebieg i wynik pozwolił Polsce na Listopadowe Odrodzenie i reaktywowanie Naszej Najjaśniejszej Rzeczypospolitej – Polski.

Z inicjatywy Fundacji Naji Goche i Koła Stowarzyszenia Saperów Polskich w Drawnie działa na terenie Pomorza Kaszubsko-Pomorski Zespół Obywatelski ds. upamiętnienia 100 – tej rocznicy jej wybuchu i przebiegu. Zespół w tym względzie na miarę swoich społecznych możliwości podjął wiele działań upamiętniających zwłaszcza Polaków, którzy w swym nieugiętym patriotyzmie działając n wszystkich polach zarówno wojskowych jak społecznych doprowadzili do …odzyskania państwowości przez Polskę. W szeregach tych bojowników polskiej sprawy byli również Kaszubi – Pomorzanie, im to przede wszystkim chcieliśmy oddać pamięć i naszą część.

Na przełomie 2014/2015 roku Zespół podsumuje działalność na specjalnie poświęconych temu tematowi VIII Spotkaniach na Gochach.

Póki ku wywołaniu określonych refleksji, ku przypomnieniu i…przestrodze, …aby nigdy już nie było takich okrutnych w skutkach jak ona – wojen…

Stąd poniżej przybliżam przebieg jej ostatnich działań.

Dla zobrazowania tematu załączam skanowane okładki książek z mojej bibliotecznej półki – opisujące wydarzenia związane z przebiegiem tej wojny. Polecam – warte są przeczytania.

Zbigniew Talewski

Naji Gochë.

*

Ostatnie dni 1. wojny światowej

Kalendarium

7 listopada 1918 r.

Obalenie monarchii w Bawarii

8 listopada 1918 r.

Proklamowanie Bawarskiej Republiki Rad z Kurtem Eisnerem na czele.

8-29. listopada 1918 r.

Detronizacja wszystkich królów i książąt w państwach wchodzących w skład Rzeszy Niemieckiej.

9 listopada 1918 r.

Narada wyższych dowódców niemieckich w Spa.

Kanclerz ogłasza w Berlinie abdykację cesarza.

Socjaldemokrata Frierdrich Ebert staje na czele rządu niemieckiego.

Wybuch strajku powszechnego w Berlinie.

10 listopada 1918 r.

Wilhelm II chroni się w Holandii.

Przekształcenie rządu Rzeszy w Radę Pełnomocników Ludowych z Ffriedrichem Ebertem i Hugo Haasem na czele

11 listopada 1918 r.

Na froncie zachodnim wojska alianckie docierają na linię Gandawa-Etain.

Podpisanie i wejście w życie rozejmu pomiędzy Niemcami a państwami Ententy w Rethondes.

Rozejm w Compiegne. Koniec l wojny światowej.

 

*

 

Końcowe dni wojny –zawieszenie broni

(Zapiski kronikarskie)

10 listopada były już cesarz poja­wił się na holenderskiej granicy i otrzymał prawo wjazdu. Po I wojnie światowej rząd holenderski odmówił wydania go władzom Ententy, które umieściły go na czele listy zbrodnia­rzy wojennych. Zmarł w Holandii w l 941 roku.

10 listopada rząd Rzeszy prze­kształcono w Radę Pełnomocników Ludowych. Jej współprzewodniczącymi zostali (jako kanclerz) Ebert oraz przywódca USPD, Hugo Haase. Rząd uzyskał poparcie ze strony powołane­go 10 listopada Komitetu Wykonaw­czego Rad Robotniczych i Żołnier­skich. Generał Groener w imieniu armii obiecał współpracę z nowym rządem.

Tymczasem na terenie Rzeszy narastała agi­tacja skrajnej, spartakusowskiej lewi­cy. Żądała ona między innymi likwida­cji monarchii, likwidacji państw związkowych, uwolnienia więźniów, powołania rad delegatów robotni­czych i żołnierskich. Na jej czele sta­nęli zwolniony z więzienia Karl Liebknecht oraz Róża Luksemburg. 9 listopada w Berlinie wybuchł strajk powszechny. Zorganizowały go – nie­zależnie od siebie – SPD wspólnie z USPD i Związek Spartakusa.

6 listopada rząd USA poinformo­wał Niemcy, że państwa Ententy zgo­dziły się, by reprezentujący je marsz. Foch przyjął pełnomocników nie­mieckich i przekazał im warunki rozejmu. Nota stwierdzała, że Ententa stoi na gruncie 14 punktów, ale Niemcy będą musiały zapłacić od­szkodowania wojenne. Delegacji niemieckiej, wysłanej 6 listopada z Berli­na poprzez Spa na linię frontu prze­wodniczył sekretarz stanu, Matthias Erzberger. W jej skład wchodził także jeden zawodowy dyplomata i dwóch oficerów. 8 listopada rano delegacja przeszła linie francuskie i przyjęta została w salonce sztabowej Focha, sto­jącej koło miejscowości Rethondes (niedaleko Compiegne). W skład de­legacji alianckiej obok Focha wcho­dzili gen. Maxime Weygand oraz bry­tyjscy admirałowie: Wester Wemyss i Hopc. Na żądanie Focha delegacja niemiecka zwróciła się z prośbą o rozejm.

Wcześniej przygotowane przez grupę alianckich ekspertów warunki rozejmowe przewidywały: ewakuacją okupowanych na Zachodzie terenów wraz z Alzacją-Lotaryngią, a także opuszczenie przez wojska niemieckie lewego brzegu Renu i 3 miast (przy­czółków mostowych) na brzegu pra­wym. Niemcy miały niezwłocznie przystąpić do wydania 6 pancerników, 8 lekkich krążowników oraz 100 okrę­tów podwodnych i rozbroić reszty flo­ty, która miała znaleźć się pod alianc­kim nadzorem. Wydaniu podlegało także 5 tyś. dział, 2 tyś. samolotów, 5 tyś. lokomotyw, 150 tyś. wagonów, 5 tys. samochodów. Warunki takie uniemożliwiałyby armii niemieckiej kontynuowanie wojny w przypadku zerwania zawieszenia broni. Niemcy z góry miały zrzec się kolonii w Afry­ce. Blokada miała być utrzymana, co oznaczało brak szans na opanowanie klęski głodu w pokonanym kraju. Za­strzeżenia delegacji niemieckiej zo­stały odrzucone (uwzględniono mini­malne zmniejszenie ilości wydawanej broni). Na polecenie kwatery głównej delegaci podpisali rozejm 11 listopada nad ranem. Wszedł on w życie w tym samym dniu.

W ten sposób zakończyła się krwawa, rujnująca i niepotrzebna dla Europy Wojna.  Najwięcej straciły w niej te kraje, które ponoszą największą odpowiedzialność za jej rozpętanie. Runęło imperium austro-węgierskie i państwo carów rosyjskich, znikł w wyniku klęski militarnej kolejny relikt średniowiecza w postaci państwa osmańskiego, które­go miejsce miała w 1922 roku zająć no­woczesna Turcja. Upadł proniemiecki reżim w Bułgarii.

Najważniejszym jed­nak efektem wojny było doprowadze­nie do utworzenia narodowych państw, powstałych w Europie i w Azji na gru­zach dotychczasowych monarchii. Być może – bez rozpętania I wojny świato­wej – istniałoby do dziś wspólne pań­stwo austro-węgierskie, a Niemcy by­łyby (konstytucyjną?) monarchią. Nie­uchronna w Rosji rewolucja zakończy­łaby się zapewne na burżuazyjno-demokratycznym etapie. Jaki byłby los ziem polskich? Ukrainy? Krajów bał­tyckich? Słowian Południowych? Moż­na bez końca stawiać takie pytania i odpowiadać na nie.

(XX Wiek – daty fakty opinie 1900-1918; Wydawca PINNEX Sp z o.o Kraków 2008)


Opublikowano w: Naji GòchëWiadomości
Tagi: , ,

Zapraszamy ponownie na www.gazetakaszubska.pl
Kontakt: redakcja@gazetakaszubska.pl

Czytaj także

Komentarze do artykułu (dodaj własny »).

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu.
Jeżeli masz ochotę, rozpocznij dyskusję.
Skorzystaj z formularza znajdującego się poniżej.

Dodaj komentarz



Najnowsze artykuły

W Słupsku otwarto punkt esperanto
Rusza program profilaktyki boreliozy w powiecie słupskim. Bezpłatne badania dla mieszkańców!
W Słupsku gościł Cezary Łazarewicz
Lęborskie Dni Jakubowe już za kilka dni!
Już jest oficjalny klip do utworu „Muszkieterowie Szpiku”. Zobacz koniecznie
Słupsk będzie miał swój Punkt Esperanto. Otwarcie już wkrótce!
Cezary Łazarewicz w Słupsku. Zapraszamy do Spichlerza Richtera
Chcesz uczyć języka kaszubskiego? Zapisz się na Studia Podyplomowe w Akademii Pomorskiej w Słupsku

Najnowsze komentarze